Tel: 0232 966 14 14

Pzt - Cmt ( 08.00 - 17.00 )

Uzm. Dr. ALİ GULİYEV

blog

Salgın Hastalık Döneminde Çocuklarda Psikoloji

Salgın Hastalık Döneminde Çocuklarda Psikoloji

Tüm dünyada yaşanmakta olan koronavirüs (COVID-19) salgını nedeniyle çocukların kendileri, aileleri ve çevrelerindeki değer verdikleri diğerleri için endişe, kaygı, panik ve korku gibi duygular yaşaması oldukça doğaldır. Bu süreçte çocuklar kitle iletişim araçları üzerinden salgın ile ilgili haberleri izlemekte, tartışmalara şahit olmakta, alınan önlemleri gözlemlemekte ve ev içindeki değişikliklere tanık olmaktadırlar. Dolayısıyla çocuklar da yetişkinlerin yaşadığı stres, endişe, korku, şaşkınlık ve üzüntü gibi birçok duyguyu hissedebilirler. Zorlu yaşam olayları karşısında çocuklarda görülebilecek ortak stres tepkileri aşağıdaki gibi sıralanabilir.

5 yaş ve altındaki çocuklar:

  • Ebeveynlerin yanından hiç ayrılmak istememe
  • Sürekli ağlama ya da ağlamaklı olma
  • Huzursuz, huysuz ve sinirli olma
  • Karın ağrısı ya da baş ağrısı gibi fiziksel durumlar
  • Yeniden parmak emme ya da geceleri altını ıslatma
  • Aşırı ürkeklik ya da korkuların başlaması (yalnız kalma, karanlık, hayaletler vb.)
  • Oyunlarda sürekli salgın hastalığı canlandırma/yaşama
  • Öfke nöbetleri geçirme ya da saldırganlık davranışları

0-2 yaş arası bebekler dünyada yaşananları tam olarak anlayamasalar da anne-baba ve bakıcılarının yaşadığı üzüntü, stres ve kaygılarını fark edebilirler. Ebeveynleriyle benzer duygular yaşamaya başlayabilirler.

3-5 yaş arasında ise salgına dair yaşananlar çocuklar tarafından genel olarak anlaşılabilir. İçinde bulundukları gelişim dönemine özgü benmerkezcilik ve hayal gücü ile salgından daha yoğun olarak etkilenebilirler. Yaşadıkları duyguları tam olarak ifade edemeyip değişime uyum sağlamada sorun yaşayabilirler. Bu süreçte kendileri daha iyi hissetmeleri çevreleriyle olan ilişkilerinden önemli derecede etkilenmektedir.

6-11 yaş arasındaki çocuklar:

  • Dikkatini toplayamama
  • Aşırı alıngan, sinirli ya da kavgacı olma
  • Herkesten uzaklaşma, içine kapanma
  • Kabus görme, uyumak istememe ya da uyku problemleri
  • Karın ağrısı ya da baş ağrısı gibi fiziksel şikayetler
  • Asılsız korkular geliştirme ve hep bu korkulardan söz etme
  • Sevdiği şeylerden artık zevk almama
  • Yaşıtlarından daha fazla ya da daha az yemek yeme

6-11 yaş arası çocuklar bir salgının ne olduğunu ve insanlar üzerindeki etkisini daha net ve somut bir şekilde değerlendirebilirler. Bu sebepledir ki dışarıya çıkmaktan kaçınabilirler. Kendilerinin ya da aile üyelerinden birinin zarar görebileceğine yönelik yoğun endişe yaşayabilirler. Bazı çocukların ise öz-bakım becerilerine dair gerilemeler gözlemlenebilir.

ÖNERİLER

    • Doğru Bilgi Edinmek
      Koronavirüs (COVID-19) hakkında doğru kaynaklardan bilgi almak süreçte çok önemlidir.

 

    • Dinlemek ve Sorular Sormak
      Çocuklar için yapabilecek en iyi şeylerden biri onları dinlemektir. Çocuklarla karşılıklı konuşmak ve sohbet etmek, onların yaşadıkları bu zorlu süreçte onları desteklemeniz için en sağlıklı ve doğal yoldur.

 

    • Normalleştirmek
      Uygun bir ortam yakaladığınızda, bu süreçte yaşanan stres, kaygı, korku ya da üzüntü gibi duyguların normal olduğunu anlatın.

 

    • Güven Vermek
      Güvende olduklarına hatırlatarak çocuklarınıza destek olun. Çocuklarınızın bu konuda kaygıları varsa aldığınız ve alacağınız önlemlerden bahsedin.

 

    • Rahatlatmak
      Bu süreçte çocuklarınıza karşı daha fazla ilgi ve şefkat göstermeniz önemlidir. Sevildiklerini ve değer verildiklerini fark ettiklerinde çocuklar daha mutlu ve güvende hissederler.

 

    • Birlikte Vakit Geçirmek
      Birlikte keyifli vakit geçirmeye yönelik aktiviteler yapmanız psikolojik sağlamlıkları için oldukça kıymetlidir.

 

    • Model Olmak
      Yetişkinler olarak çocuklarınıza duygu, düşünce ve davranışlarınızla nasıl model olduğunuz oldukça önemlidir. Sizin süreci dengeli biçimde yönettiğinize şahit olmak çocuklarınıza umut verir.

 

  • Uzman Desteği Almak
    Salgın sürecinde, çeşitli uygulamalarınıza rağmen, çocuğunuzda aşırı panik, ağlama nöbetleri, uyku sorunları ya da yoğun davranış sorunları gibi tepkiler gözlemliyorsanız lütfen bir uzmana başvurun.